Trong những ngày qua, cả nước hân hoan tổ chức kỷ niệm lần thứ 118 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cũng là năm thứ 2 Đảng và nhà nước ta tiếp tục phát động “Học tập, tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Theo Người, muốn xây dựng tốt đạo đức cách mạng phải bảo đảm các nguyên tắc cơ bản như sau:

1.Học tập, rèn luyện và tu dưỡng đạo đức suốt đời

  Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”.

Từ quan điểm trên cho thấy, việc tu dưỡng đạo đức là công việc phải làm kiên trì, bền bỉ, suốt đời. Đối với mỗi người, việc tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời tư, sinh hoạt, trong học tập, lao động. Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh với cán bộ đảng viên: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, tổ quốc và nhân loại”. Người cũng nêu rõ nhiệm vụ của đảng viên là: “cố gắng học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, nâng cao trình độ giác ngộ. Học hỏi là một nghĩa vụ của đảng viên đối với Đảng, đối với nhân dân” (Xây dựng Đảng Lao Động Việt Nam năm 1953).

  Học tập và rèn luyện không chỉ đòi hỏi ở thế hệ trẻ mà ngay cả cán bộ công tác lâu năm cũng cần phải không ngừng học tập. Trong bài giảng ở lớp huấn luyện đảng viên mới do Thành ủy Hà Nội tổ chức ngày 14-5-1966, Người chỉ rõ: “Bác thường nghe nói có đồng chí 40 tuổi mà đã cho mình là già nên ít chịu học tập. Nghĩ như vậy là không đúng. 40 tuổi chưa phải là già. Bác đã 76 tuổi nhưng phải cố gắng học thêm. Chúng ta phải học và hoạt động cách mạng suốt đời, còn sống thì phải học, còn phải hoạt động cách mạng. Phải biến những điều đã học thành hành động cách mạng thực tế. Học phải đi đôi với hành, chứ không phải học để nói suông”.

2. Xây đi đôi với chống, nâng cao đạo đức cách mạng quét sạch chủ nghĩa cá nhân, tự phê bình và phê bình

  Đây cũng là một trong những biện pháp quan trọng để xây dựng đạo đức mới, bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ đảng viên, cho công dân trong các giai tầng khác nhau đó là xây phải đi đôi với chống, lấy xây làm chính.

  Trong quá trình xây dựng, bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức mới và chống lại cái xấu, cái vô đạo đức thì điều quan trọng là phải phát hiện sớm, hướng mọi người vào cuộc đấu tranh cho sự trong sạch lành mạnh về đạo đức. Sau khi nước Việt Nam ra đời, ngày 23-11-1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 64 về việc thành lập và quy định quyền hạn thanh tra đặc biệt và tòa án đặc biệt. Một năm sau Người tiếp tục ký sắc lệnh 223 ngày 27-11-1946 về việc trừng trị tội hối lộ và nhận hối lộ.

  Việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao tinh thần tự phê bình và phê bình. Người đặt “tự phê bình” lên trước, vì theo Người “tự phê bình” trước hết là để soi vào mình, để thấy rõ mình hơn, cốt để phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm, để tư tưởng và hành động đúng hơn, tốt hơn, tiến bộ hơn. Người nói: “Dao có mài mới sắc, vàng có thui mới trong. Nước có lọc mới sạch, người có tự phê bình mới tiến bộ, Đảng cũng thế” (Bài Tự phê bình tháng 5-1951). Do đó muốn nâng cao đạo đức cách mạng thì phải quét sạch chủ nghĩa cá nhân.

3. Nêu gương đạo đức nói đi đôi với làm

  Đối với mỗi người, lời nói đi đôi với việc làm thì mới đem lại hiệu quả thiết thực cho chính bản thân mình và có tác dụng với người khác. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng, chúng ta “phải biết làm cho phần tốt trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi”. Người luôn yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong mọi công việc, và nhấn mạnh: “Nhất là những cán bộ và lãnh tụ, càng phải làm cho xứng đáng lòng tin cậy của Đảng, của dân tộc, càng phải làm gương cho tất cả đảng viên, tất cả quần chúng noi theo”. Người nói những tấm gương “người tốt, việc tốt” có ở mọi nơi, mọi lúc mà mọi người chúng ta có thể học theo. Lấy gương “người tốt việc tốt” để hàng ngày giáo dục lẫn nhau là một trong những cách tốt nhất để xây dựng đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới.

   Những tấm gương đạo đức của những người tiêu biểu, những người tốt việc tốt có ý nghĩa thúc đẩy cho quá trình xây dựng nền đạo đức mới với những chuẩn mực đạo đức được thể hiện qua những hành vi đạo đức ngày càng phổ biến trong toàn xã hội.

  Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của đạo đức cách mạng trong sáng. Cuộc đời của Người chứng minh lời Người đã nói: “Tôi chỉ có sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn được tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Vì mục tiêu đó Người đã sống một cuộc đời với phương châm “giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục, với tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Người sống một cuộc sống thanh cao và giản dị. Sự nghiệp, tư tưởng và đạo đức sáng ngời của Người sống mãi trong lòng kính yêu vô hạn của nhân dân Việt Nam”.

  Sức thuyết phục mạnh mẽ trong tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là ở chỗ: Dù việc lớn hay nhỏ, đối với Người bao giờ cũng là nói đi đôi với làm. Người sống như những điều mà Người đã nói.

  Cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương không một chút bụi mờ, một tấm gương cho đến những năm tháng cuối đời vẫn thể hiện rõ: “Tôi hiến đời tôi cho dân tộc tôi…ở miền Nam Việt Nam…mỗi người, mỗi gia đình đều có một nỗi đau khổ riêng và gộp cả những nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình lại thành nỗi đau khổ của tôi”.

   Tấm gương cao cả đó ngày hôm nay không chỉ nhân dân Việt Nam mà bạn bè quốc tế vô cùng ngưỡng mộ và kính trọng. Xin trích dẫn câu nói của Gixten xơn, nhà sử học người Mỹ: “Hồ Chí Minh là phong cách thời đại. Dân tộc Việt Nam mãi mãi tự hào về Hồ Chí Minh, nền văn minh nhân loại của thế kỷ XX này tự hào có một vĩ nhân cả thế giới phong tặng anh hùng giải phóng dân tộc và danh nhân văn hóa kiệt xuất. Hồ Chí Minh mãi mãi là tấm gương sáng về nhân cách của một con người cho mọi thế hệ tiếp sau.